Làm Gì Khi Sự Tin Tưởng Của Sếp Trở Thành Khoảng Cách Với Đồng Nghiệp?

“Bạn thân với sếp mà, chắc biết trước hết rồi!”

Bạn có bao giờ nghe những lời “nói đùa” như vậy không? 

Bạn là người thường xuyên được sếp hỏi ý kiến trước những quyết định quan trọng. Khi có dự án mới, sếp muốn nghe đánh giá của bạn. Khi gặp vấn đề khó hay dự án mới, sếp cũng chủ động tìm bạn để trao đổi.

Bạn cảm thấy vui vì năng lực và những nỗ lực của mình được ghi nhận. Nhưng dần dần, bạn nhận thấy một sự thay đổi trong cách đồng nghiệp đối xử với mình.

Những người trước đây thường chia sẻ thẳng thắn nay bắt đầu giữ ý. Trong cuộc họp, khi bạn đưa ra đề xuất, mọi người ít phản biện hơn. 

Bạn không cố tình tạo khoảng cách với mọi người, cũng chưa từng nghĩ mình có đặc quyền gì. Vậy tại sao khi được cấp trên tin tưởng hơn, mối quan hệ với đồng nghiệp đôi khi lại trở nên khó khăn?

Qua nhiều quan sát, Linh thấy đây là một tình huống thường gặp và khá "khó xử" trong môi trường công sở. Được sếp tin tưởng và được đồng nghiệp tin tưởng là hai điều có lúc khác nhau. Một bên đánh giá bạn chủ yếu qua năng lực và trách nhiệm. Bên còn lại quan tâm đến cách bạn sử dụng ảnh hưởng của mình và liệu họ có được đối xử công bằng hay không.

Hiểu được sự khác biệt này sẽ giúp bạn thuận lợi phát triển sự nghiệp mà không vô tình tạo khoảng cách với những người đang làm việc cùng mình.

1. Vì Sao Đồng Nghiệp Dè Chừng Khi Bạn Được Sếp Tin Tưởng?

Trước tiên, Linh muốn làm rõ rằng được sếp tin tưởng không phải điều gì đáng "nghi ngờ".

Trong doanh nghiệp, người quản lý không thể trao đổi với tất cả nhân viên về mọi vấn đề. Khi cần đánh giá nhanh một phương án, họ thường tìm đến những người có chuyên môn phù hợp, hiểu rõ công việc và từng đưa ra nhận định đáng tin cậy.

Nếu bạn là một trong những người phù hợp với yêu cầu này, đó có thể là kết quả hoàn toàn xứng đáng của quá trình làm việc.

Tuy nhiên, điều bạn biết về lý do mình được sếp tin tưởng có thể rất khác với điều đồng nghiệp nhìn thấy.

Ví dụ, trước cuộc họp lên kế hoạch marketing, sếp trao đổi nhanh với bạn về ngân sách và cách triển khai chiến dịch. Bạn đưa ra một đề xuất, sếp thấy đáng cân nhắc và muốn đưa ra thảo luận cùng cả team.

Trong cuộc họp, sếp mở đầu: “Hôm trước tôi và bạn A có trao đổi về phương án này, mọi người thấy thế nào?” Một đồng nghiệp đã chuẩn bị ý tưởng khác nhưng ngại trình bày vì nghĩ sếp đang nghiêng về phương án của bạn.

Với bạn, đó chỉ là cuộc trao đổi sơ bộ. Nhưng từ góc nhìn của đồng nghiệp, quyết định dường như đã được đưa ra trước khi họ có cơ hội đóng góp.

Không ai cố tình thiên vị hay loại trừ người khác. Vấn đề nằm ở việc bạn và đồng nghiệp có cơ hội tham gia, tiếp cận thông tin khác nhau, dẫn đến cách hiểu khác nhau về quá trình ra quyết định.

Trong quản trị, chúng ta cần phân biệt hai điều: một quyết định có hợp lý hay không, và quá trình đưa ra quyết định có công bằng hay không.

Một phương án có thể rất tốt về chuyên môn. Nhưng nếu những người chịu trách nhiệm thực hiện cảm thấy ý kiến của mình không được xem xét, họ vẫn có thể thiếu tin tưởng vào cách quyết định được hình thành.

Hệ quả của việc này không chỉ dừng ở cảm xúc cá nhân.

Khi đồng nghiệp nghĩ rằng ý kiến của bạn đã đại diện cho lựa chọn của sếp, họ có thể ngừng phản biện. Những rủi ro về khách hàng, ngân sách hoặc vận hành mà họ nắm rõ sẽ không được đưa ra đầy đủ.

Đến lúc triển khai, doanh nghiệp có thể phải xử lý những vấn đề lẽ ra đã được phát hiện từ đầu.

Một người được sếp tin tưởng không nhất thiết khiến đồng nghiệp mất niềm tin. Nhưng nếu sự tin tưởng ấy làm những tiếng nói khác ít được lắng nghe, nó có thể ảnh hưởng đến cả chất lượng quyết định của tổ chức.

Đó là lý do Linh nghĩ vấn đề này cần được nhìn nhận nghiêm túc hơn chuyện ai thân với ai trong công sở.

2. Sếp Và Đồng Nghiệp Tin Bạn Vì Những Lý Do Khác Nhau

Có một điều khá thú vị trong các mối quan hệ công việc: Cùng một người, nhưng chúng ta đánh giá sự đáng tin của họ bằng những tiêu chí khác nhau, tùy vào cách mình làm việc với người ấy.

Linh ví dụ là với cấp trên, một nhân viên đáng tin thường là người có năng lực, giữ cam kết, đưa ra nhận định có cơ sở và xử lý tốt những nhiệm vụ quan trọng.

Sếp cần biết rằng khi giao việc khó, bạn sẽ có trách nhiệm với kết quả. Khi ở vai trò người quản lý hay điều hành, Linh cũng rất thích những tiêu chí này.

Nhưng với đồng nghiệp, câu hỏi không chỉ là bạn có giỏi hay không.

Họ còn muốn biết: Khi có bất đồng, bạn có lắng nghe ý kiến của họ không? Khi báo cáo với sếp, bạn có phản ánh đúng đóng góp của mọi người không? Những thông tin họ chia sẻ riêng có được sử dụng đúng mục đích không?

Nói cách khác, sếp cần tin vào khả năng thực hiện công việc của bạn, còn đồng nghiệp cần tin rằng họ có thể hợp tác với bạn mà không phải lo mình bị bất lợi.

Hai loại niềm tin này có liên quan, nhưng không thể thay thế cho nhau.

Ví dụ, trong giờ nghỉ trưa, một đồng nghiệp tâm sự rằng họ đang gặp khó khăn khi phối hợp với trưởng nhóm. Vài ngày sau, sếp hỏi bạn: “Dạo này team có vấn đề gì không?”

Bạn có thể nghĩ rằng kể lại câu chuyện sẽ giúp sếp hiểu rõ tình hình. Nhưng nếu đồng nghiệp chỉ chia sẻ để tìm lời khuyên và không muốn tiết lộ danh tính, họ có thể cảm thấy bị phản bội khi biết thông tin đã được chuyển đi.

Tất nhiên, điều này không có nghĩa bạn phải giữ kín mọi thông tin. Những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến sai phạm, an toàn hoặc quyền lợi của người khác cần được xử lý qua kênh có trách nhiệm.

Điều quan trọng (và khó hơn) là biết phân biệt giữa một tâm sự cá nhân, một vấn đề về cách phối hợp cần được cải thiện và một sự việc buộc phải báo cáo.

Trong trường hợp thông thường, bạn có thể trao đổi với sếp về khó khăn chung trong quy trình mà không cần kể lại cuộc trò chuyện riêng. Hoặc bạn có thể khuyến khích đồng nghiệp trực tiếp phản ánh vấn đề và hỗ trợ họ chuẩn bị cách trao đổi.

Linh cho rằng sự đáng tin không chỉ thể hiện qua những điều chúng ta nói, mà còn qua (1) khả năng phán đoán điều gì nên nói, (2) nói với ai và (3) vì mục đích gì.

Khi đồng nghiệp hiểu rằng bạn có những nguyên tắc rõ ràng, họ sẽ có thêm cơ sở để tin tưởng, dù bạn thường xuyên làm việc với cấp trên.

3. Đừng Nhầm Sự Tin Tưởng Của Sếp Với Quyền Quyết Định

Một vấn đề khác là khi thường xuyên được sếp tham khảo ý kiến, bạn có thể dần trở thành người mà đồng nghiệp tìm đến trước khi đề xuất một việc gì đó.

“Bạn nghĩ sếp có duyệt kế hoạch này không?”

“Bạn nói giúp với sếp một tiếng được không?”

“Theo bạn, sếp có đồng ý điều chỉnh deadline không?”

Được hỏi ý kiến là một dấu hiệu tích cực. Nhưng nếu không thận trọng, bạn có thể bắt đầu tác động đến những quyết định nằm ngoài trách nhiệm của mình.

Hãy tưởng tượng một đồng nghiệp chuẩn bị đề xuất cải tiến quy trình. Sau khi nghe họ trình bày, bạn nói: “Mình nghĩ sếp sẽ không thích hướng này đâu, bạn đừng mất thời gian.”

Có thể bạn chỉ muốn giúp họ tránh một cuộc trao đổi không hiệu quả. Nhưng nếu nhận định ấy khiến họ từ bỏ đề xuất, bạn đã vô tình trở thành người quyết định ý tưởng nào có cơ hội được xem xét.

Và đồng nghiệp có lý do để tự hỏi: Muốn đề xuất của mình đến được với sếp, có phải trước tiên họ cần sự đồng ý của bạn?

Đây là lúc một mối quan hệ tốt với cấp trên có thể tạo ra ảnh hưởng mà bạn không chủ động tìm kiếm.

Có ba điều cần phân biệt rõ: (1) được sếp cung cấp thông tin, (2) được sếp hỏi ý kiến và (3) được sếp giao quyền quyết định. Chúng không đồng nghĩa với nhau.

Nếu chỉ được tham khảo ý kiến, bạn không nên diễn đạt suy đoán của mình thành kết luận của sếp.

Thay vì nói “Sếp sẽ không duyệt phương án này đâu”, bạn có thể nói:

“Dựa trên những tiêu chí sếp từng trao đổi, mình nghĩ bạn nên làm rõ thêm phần chi phí và rủi ro. Nhưng bạn vẫn nên trình bày để sếp có đủ thông tin đánh giá.”

Sự khác biệt không chỉ nằm ở cách nói.

Ở câu đầu tiên, bạn gần như đóng lại cơ hội của đồng nghiệp. Ở câu thứ hai, bạn chia sẻ kinh nghiệm nhưng vẫn tôn trọng quyền đề xuất của họ và quyền quyết định của cấp trên.

4. Làm Sao Giữ Quan Hệ Tốt Với Cả Sếp Và Đồng Nghiệp?

Ở phần này, Linh không nghĩ giải pháp là cố tình giữ khoảng cách với cấp trên để chứng minh mình không được ưu ái như "tin đồn".

Bạn không có lý do gì để từ chối những cơ hội phát triển chính đáng chỉ vì sợ đồng nghiệp hiểu lầm.

Điều quan trọng là xây dựng uy tín dựa trên năng lực và nguyên tắc làm việc, thay vì để mọi người đánh giá bạn chủ yếu qua mối quan hệ với sếp.

4.1. Dùng Lý Lẽ Thuyết Phục, Không Dựa Vào Sếp

Khi bạn và đồng nghiệp có quan điểm khác nhau, đừng vội sử dụng sự ủng hộ của sếp để củng cố lập luận.

Ví dụ, thay vì nói “Lần trước sếp đã nói là thích phương án này của mình", hãy giải thích vì sao phương án ấy phù hợp với mục tiêu, ngân sách và nguồn lực hiện tại.

Đồng thời, hãy sẵn sàng lắng nghe những rủi ro mà đồng nghiệp chỉ ra.

Nếu bạn có đủ lý lẽ để bảo vệ đề xuất, sự ủng hộ trước đó của sếp không cần trở thành yếu tố quyết định cuộc tranh luận.

Năng lực của bạn nên được chứng minh bằng chất lượng những nhận định mình đưa ra, không phải bằng việc mình có thể thuyết phục sếp dễ dàng đến đâu.

Khi đồng nghiệp biết họ có thể phản biện với bạn mà không mặc nhiên bị xem là phản đối ý kiến của sếp, cuộc trao đổi sẽ có cơ hội thực chất hơn.

4.2. Đưa Nhân Sự Liên Quan Vào Cuộc Thảo Luận

Một sai lầm dễ gặp khi được sếp tin tưởng là nghĩ rằng mình cần có câu trả lời cho mọi vấn đề.

Nhưng người có năng lực không nhất thiết phải là người biết nhiều nhất trong mọi tình huống. Họ còn cần biết khi nào thông tin mình đang có chưa đủ để đưa ra nhận định.

Chẳng hạn, sếp hỏi bạn liệu team có thể triển khai một chiến dịch sớm hơn hai tuần hay không.

Bạn có thể đánh giá mục tiêu kinh doanh và lợi ích của việc ra mắt sớm. Nhưng nếu chưa nắm rõ năng lực xử lý đơn hàng, bạn nên nói:

“Em thấy việc đẩy nhanh chiến dịch có thể mang lại lợi ích. Tuy nhiên, mình cần trao đổi thêm với bộ phận vận hành để biết khả năng đáp ứng thực tế trước khi chốt thời gian.”

Câu trả lời này thể hiện trách nhiệm, không phải sự thiếu tự tin.

Từ góc nhìn quản trị, người đưa ra quyết định tốt không nhất thiết sở hữu mọi thông tin, nhưng cần biết thông tin nào còn thiếu và ai có thể cung cấp nó.

Khi bạn chủ động kết nối đúng người vào cuộc trao đổi, đồng nghiệp cũng sẽ nhận thấy rằng việc bạn được sếp tin tưởng không làm giảm cơ hội đóng góp của họ.

4.3. Ghi Nhận Đúng Công Sức Của Đồng Nghiệp

Người thường xuyên trao đổi với cấp trên có một lợi thế: Họ có nhiều cơ hội giúp lãnh đạo nhìn thấy những đóng góp mà lãnh đạo không trực tiếp chứng kiến.

Nhưng lợi thế ấy cũng đi kèm trách nhiệm.

Giả sử một dự án thành công và sếp khen bạn trong cuộc họp. Bạn có thể ghi nhận lời khen, đồng thời làm rõ vai trò của những người khác:

“Cảm ơn anh/chị. Em phụ trách phần kế hoạch, còn bạn A đã phân tích dữ liệu khách hàng và bạn B xử lý những vấn đề phát sinh khi triển khai. Những đóng góp đó rất quan trọng với kết quả chung.”

Bạn không cần hạ thấp thành tích của mình để làm nổi bật người khác. Điều quan trọng là mỗi người được ghi nhận đúng với công việc họ thực sự thực hiện.

Với Linh, trong một đội ngũ, sự ghi nhận có giá trị không chỉ vì nó khiến nhân viên vui lòng. Nó còn ảnh hưởng đến cách người quản lý đánh giá năng lực, lựa chọn người cho dự án tiếp theo và cân nhắc cơ hội phát triển.

Vì vậy, khi có cơ hội giúp sếp hiểu rõ hơn về kết quả của team, hãy bảo đảm thông tin bạn cung cấp phản ánh đúng đóng góp của mọi người.

4.4. Giữ Nguyên Tắc Khi Hai Bên Bất Đồng

Một trong những thử thách khó nhất xuất hiện khi sếp và đồng nghiệp có quan điểm trái ngược.

Bạn có thể cảm thấy mình phải đứng về phía sếp để duy trì sự tin tưởng. Hoặc ngược lại, bạn muốn ủng hộ đồng nghiệp để tránh bị xem là người chỉ biết nghe lời cấp trên.

Nhưng theo Linh, cả hai cách tiếp cận đều có một hạn chế: Chúng đặt quan hệ cá nhân lên trước chất lượng quyết định.

Hãy tưởng tượng sếp muốn đẩy nhanh tiến độ bàn giao dự án, nhưng team cho biết thời gian kiểm tra chất lượng sẽ không đủ.

Nếu bạn lập tức ủng hộ sếp vì muốn chứng minh sự đồng lòng, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với những sai sót không đáng có.

Nhưng nếu bạn luôn phản đối sếp để chứng minh mình đứng về phía đồng nghiệp, bạn cũng chưa chắc đang bảo vệ lợi ích chung.

Cách tốt hơn là làm rõ những gì mỗi bên đang cân nhắc: Lý do cần rút ngắn tiến độ là gì? Rủi ro cụ thể ở đâu? Có phương án nào vừa đáp ứng nhu cầu kinh doanh vừa giữ được tiêu chuẩn chất lượng?

Đến cuối ngày, Linh thấy người đáng tin không phải người luôn đứng về cùng một phía, mà là người áp dụng những tiêu chuẩn nhất quán khi đánh giá vấn đề.

Bạn có thể không làm hài lòng tất cả mọi người trong từng quyết định. Nhưng về lâu dài, sự nhất quán giúp người khác biết họ có thể kỳ vọng điều gì khi làm việc với bạn.

5. Người Quản Lý Cũng Phải Có Trách Nhiệm

Đến đây, Linh muốn nhìn vấn đề từ một góc độ khác.

Nếu một nhân viên được sếp tin tưởng nhưng thường xuyên gặp khó khăn trong quan hệ với đồng nghiệp, chúng ta không nên mặc định toàn bộ trách nhiệm nằm ở nhân viên ấy.

Bởi người quyết định ai được tham gia cuộc họp, ai được tiếp cận thông tin và ý kiến của ai được sử dụng khi ra quyết định chính là người quản lý.

Trong nhiều tình huống thực tế, lãnh đạo có thể vô tình tạo ra sự bất bình đẳng về cơ hội được lắng nghe.

Ví dụ, vì quen trao đổi với một nhân viên phản hồi nhanh và hiểu ý mình, sếp liên tục tìm đến người đó trước mọi quyết định. Dần dần, những nhân viên khác có ít cơ hội thể hiện năng lực, dù họ cũng sở hữu thông tin và kinh nghiệm quan trọng.

Sau một thời gian, người được hỏi ý kiến ngày càng hiểu cách sếp suy nghĩ, nên tiếp tục trở thành lựa chọn thuận tiện nhất. Những người còn lại càng khó tham gia.

Vì vậy, người quản lý cần tự hỏi: Mình đang tìm đến người có thông tin phù hợp nhất, hay chỉ người mình quen trao đổi nhất?

Hai điều này không phải lúc nào cũng giống nhau.

Linh cho rằng cách giải quyết không phải chia đều cơ hội tham gia mọi cuộc họp. Trong doanh nghiệp, trách nhiệm, năng lực và mức độ liên quan đến quyết định của mỗi người vốn khác nhau. Điều cần thiết là lựa chọn người tham gia dựa trên yêu cầu thực tế của công việc, làm rõ quyền hạn và bảo đảm những người chịu trách nhiệm thực hiện có cơ hội cung cấp thông tin cần thiết.

Nếu một nhân viên thường xuyên đại diện sếp truyền đạt chỉ đạo hoặc điều phối công việc, vai trò ấy cũng cần được xác định rõ ràng. Khi trách nhiệm và quy trình ra quyết định minh bạch, nhân viên sẽ ít phải suy đoán xem ai có ảnh hưởng thông qua mức độ thân thiết với lãnh đạo.

Và quan trọng hơn, doanh nghiệp có thể tận dụng được năng lực của nhiều người, thay vì chỉ dựa vào những tiếng nói quen thuộc.

Và nếu bạn muốn một lộ trình học AI rõ ràng, có ví dụ thực tiễn và hướng dẫn cụ thể để áp dụng vào công việc nhanh hơn, bạn cũng có thể tham khảo thêm các khóa AI và kỹ năng mềm tại Skills Bridge như một lựa chọn bổ sung. Mỗi phương pháp đều có giá trị riêng; quan trọng là bạn chọn được cách giúp mình phát triển bền vững nhất trong giai đoạn sắp tới.

Lời Kết: Khi Được Sếp Tin Tưởng, Đừng Quên Đồng Nghiệp

Được cấp trên tin tưởng là một lợi thế trong sự nghiệp. Nó có thể mở ra cơ hội tham gia những dự án quan trọng, học hỏi cách lãnh đạo ra quyết định và từng bước đảm nhận trách nhiệm lớn hơn.

Bạn không cần cảm thấy có lỗi vì mình được ghi nhận. Cũng không cần cố tình giảm bớt sự chủ động để tránh khiến người khác khó chịu.

Nhưng khi có thêm ảnh hưởng, bạn cần hiểu rằng lời nói và hành động của mình có thể tác động đến cơ hội, công việc và cảm nhận của những người xung quanh.

Hãy giữ rõ ràng ranh giới giữa tham vấn và quyết định, sử dụng chuyên môn để thuyết phục, ghi nhận đúng đóng góp của người khác và tạo điều kiện để những thông tin quan trọng được lắng nghe.

Với người quản lý, hãy nhớ rằng xây dựng niềm tin với một vài nhân viên giỏi không nên khiến tổ chức bỏ lỡ năng lực của những người còn lại.

Theo Linh, được sếp tin tưởng giúp bạn có thêm cơ hội phát triển. Nhưng được đồng nghiệp tin tưởng mới giúp bạn biến những cơ hội ấy thành kết quả mà cả đội ngũ có thể cùng tạo ra.

Khi sự nghiệp tiến xa hơn, năng lực chuyên môn vẫn rất quan trọng. Nhưng khả năng xây dựng và duy trì niềm tin với những người có vai trò, trách nhiệm và quan điểm khác nhau sẽ ngày càng quyết định hiệu quả lãnh đạo của bạn.

Skills Bridge là công ty đào tạo cung cấp các chương trình phát triển kỹ năng cho các bạn trẻ, doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng các công ty đa quốc gia. Linh thành lập công ty với mục tiêu sử dụng 25 năm kinh nghiệm của mình cùng các chuyên gia khác trong nhiều lĩnh vực để hỗ trợ các bạn trẻ thành công trong sự nghiệp.
Để biết thêm chi tiết về các chương trình đào tạo và phát triển đa dạng hiện có của Skills Bridge, hãy truy cập link này.

Viết bởi

Có hơn 24 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, tiếp thị và vận hành. Những nội dung của Thái Vân Linh cung cấp các công cụ và cảm hứng nhằm giúp các bạn trẻ Việt Nam thăng tiến trong công việc và khám phá trọn vẹn tiềm năng của mình.

Skills Bridge là công ty đào tạo cung cấp các chương trình phát triển kỹ năng cho các bạn trẻ, doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng các công ty đa quốc gia. Linh thành lập công ty với mục tiêu sử dụng 25 năm kinh nghiệm của mình cùng các chuyên gia khác trong nhiều lĩnh vực để hỗ trợ các bạn trẻ thành công trong sự nghiệp.
Để biết thêm chi tiết về các chương trình đào tạo và phát triển đa dạng hiện có của Skills Bridge, hãy truy cập link này.

Viết bởi

Có hơn 24 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, tiếp thị và vận hành. Những nội dung của Thái Vân Linh cung cấp các công cụ và cảm hứng nhằm giúp các bạn trẻ Việt Nam thăng tiến trong công việc và khám phá trọn vẹn tiềm năng của mình.